Tràng giang của Huy Cận

Đề bài: Phân tích khổ thơ cuối bài Tràng giang của Huy Cận ( Ngữ văn 11 )

Bài làm

Nhà thơ Huy Cận có rất nhiều bài thơ hay miêu tả về cảnh thiên nhiên, tình yêu quê hương đất nước, nỗi nhớ nhà trong đó nổi bật nhất là bài thơ Tràng giang, nó là bài thơ tiêu tiêu biểu của phong trào Thơ mới. Trong bài thơ Tràng giang em thích nhất là khổ thơ cuối của bài thơ. Khổ thơ này đã thể hiện tâm trạng buồn, cô đơn, bơ vơ của tác giả khi nhớ nhà:

Lớp lớp mây cao đùn núi bạc,

Chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa,

Lòng quê dợn dợn vời con nước,

Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà

Vâng, tác giả đã dùng những từ láy lớp lớp ở đây để miêu tả rõ hình ảnh của những đám mây nhiều nó từng lớp từng lớp đã làm bạc đi cả bầu trời, câu thơ: lớp lớp mây cao đùn núi bạc nhà thơ đã dùng biện pháp so sánh, ẩn dụ để tô thêm vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, tác giả đã so sánh màu của những đám mây với bạc một cách so sánh khá khéo léo. Những lớp mây đùn lên thành núi bạc con chim thì chao nghiêng nhưng ở đây không phải là chao nghiêng một cách bình thường mà chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa, có lẽ những đàn chim đang vội vã bay về tổ ấm của mình để tránh được cái bóng chiều sa. Dường như những cánh chim đó đang bị đè nặng của cảnh xế chiều buông xuống và điều đặc biệt hơn là cánh chim không bình thường mà chim nghiêng bởi đôi cánh nhỏ của mình chim bay về tổ ấm để tránh được một không gian rộng lớn buổi chiều tà. Chim bay đi đâu cho thoát khỏi cái bóng chiều tà đang đè nặng xuống mình?

Lòng quê dợn dợn vời con nước

Tràng giang của Huy Cận

Lòng quê ở đây muốn nói lên nỗi nhớ quê hương của nhà thơ, sự hướng tâm chứ không chỉ đơn thuần là tấm lòng chất phác, quê mùa. Hai từ dợn dợn cho ta cảm nhận sóng biển đang ở bên ta, sóng biển cũng biết nhớ thương hay tác giả đang nhớ thương vậy? Hai từ dợn dợn còn gợi cho ta thấy được sự lên xuống uốn lượn của sóng nước hay nỗi nhớ trào dâng của nhà thơ khi đứng trước cảnh hoang vắng của một buổi chiều tà. Và nỗi nhớ ấy không chỉ một lần mà là liên tục, nhiều lần nhưng nỗi nhớ ấy mới chỉ là dợn dợn mà chưa phải là cuồng nhiệt. Câu thơ muốn nói lên lòng nhớ quê hương khi tác giả nhìn sông nước. Hay trong Truyện Kiều Nguyễn Du cũng tả nỗi nhớ nhà nhưng lại chưa biết đâu là nhà khi:

Bốn phương mây trắng một màu

Trông vời cố quốc biết đâu là nhà

Kiều nhớ quê nhà nhưng bốn phương đều là một màu làm sao để nhận ra được đâu là nhà hay trong cuộc sống của cô như thế thì sẽ biết về đâu và đâu sẽ là nhà? Vâng, lòng nhớ quê hương được gợi lên bởi từ mây trắng, cánh chim chiều và được tác giả nhấn mạnh ở từ con nước. Tác giả kết thúc bài thơ một cách nhẹ nhàng nhưng sâu lắng:

Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà

Nhà thơ đã mượn từ khói trong thơ của nhà thơ Thôi Hiệu để nói lên nỗi lòng của mình, nếu như nhà thơ Thôi Hiệu nói Trên sông khói sóng cho buồn lòng ai thì nhà thơ Huy Cận không có khói nhưng vẫn nhớ về nhà hay cái nôi mà đã nuôi ta trưởng thành. Nhà thơ Thôi Hiệu mới nói lên nỗi nhớ nhà một cách chung chung còn nhà thơ Huy Cận đã khẳng định không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà, câu thơ rất mạnh mẽ dứt khoát. Xưa kia nhà thơ Thôi Hiệu buồn vì cõi tiên mù mịt, quê nhà cách xa, khói sóng trên sông gợi cho tác giả thấy mờ mịt mà sầu. Nhưng nay Huy Cận buồn trước cảnh không gian hoang vắng, sóng gợn tràng giang khiến ông nhớ tới quê hương như một nguồn ấm áp và là tổ ấm hạnh phúc đối với ông. Thôi Hiệu tìm giấc mơ tiên chỉ thấy hư vô, đó là lòng khát khao với quê hương thực tại còn Huy Cận một mình đối diện với khung cảnh vô tình, hoang vắng lòng ông lại muốn được trở về với quê hương mang nặng tình thương và mang lại sự ấm áp cho tác giả đó cũng là nỗi khát vọng của ông.

Lớp lớp mây cao đùn núi bạc

Chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa,

Lòng quê dợn dợn vời con nước,

Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà.

Bằng những biện pháp so sánh và sự tài tình miêu tả của nhà thơ đã thể hiện rõ nỗi buồn, nỗi nhớ nhung quê hương của tác giả. Thơ mang đậm nét buồn, buồn ở đây không phải là buồn do cảnh vật tàn phai, không gian chật hẹp, tù túng hay chết chóc mà buồn vì cái đẹp thiếu tình người, từ một sự mất mát các mối liên hệ có tính phổ quát gây nên. Một cái buồn đậm màu triết lí, nỗi buồn đó cũng phản ánh sự thay đổi đời sống xã hội, khổ thơ cũng muốn nói lên nỗi buồn của những ai khi phải xa quê hương.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here